De maatschappelijke opbrengsten van sport en bewegen in Nederland zijn 2,76 keer zo hoog als de kosten (Kenniscentrum Sport en Bewegen, 2024). Dat cijfer duikt op in vrijwel elke beleidsnota, en het is terecht dat het daar staat. De onderzoekers zeggen er wel uitdrukkelijk bij dat het niet betekent dat een extra euro in het sportbudget 2,76 euro oplevert.
Maar het is een landelijk gemiddelde. Het vertelt wat er mogelijk is, niet wat er op jouw locatie daadwerkelijk gebeurt.
Wat bepaalt of die waarde er ook echt is
Niet de bezettingsgraad. Twee Sportparken kunnen exact hetzelfde aantal uren volgeboekt staan en toch een heel verschillende maatschappelijke opbrengst hebben.
Het zit in wie er sport, en waarom dat voor die persoon uitmaakt. Voor mensen die kampen met eenzaamheid of neerslachtigheid ligt de welzijnswinst van sporten hoger dan gemiddeld: elk uur sporten per week levert deze groep evenveel welzijnswinst op als een inkomensstijging van 738 euro per maand, tegenover 250 euro voor de gemiddelde Nederlander (HAN, via Allesoversport, 2025). Dat is geen bedrag dat iemand ontvangt of bespaart, maar een manier om welzijnswinst vergelijkbaar te maken.
Een sportpark dat vooral vaste leden bedient die toch al actief en sociaal ingebed zijn, genereert die extra winst niet. Een sportpark dat ook de buurtbewoner zonder netwerk bereikt, wel.
Waarom een vol sportpark dan niet automatisch waardevol is
Omdat vol alleen zegt dat er gebruik is, niet door wie. Drie clubs die elkaar afwisselen op dezelfde velden, met dezelfde vaste leden, kunnen een sportaccommodatie volledig bezetten zonder ooit iemand te bereiken die er baat bij zou hebben maar er nu niet komt.
De maatschappelijke waarde zit niet in de agenda, maar in de samenstelling van wie er komt.
Een Sportpark is meer dan een speelveld: de bredere maatschappelijke opdracht
Wat wij hierin tegenkomen
Wij komen op sportparken waar de maatschappelijke ambitie in het beleidsstuk staat, de verenigingen ervoor openstaan, en er toch niets verandert. Niet uit onwil, maar omdat de opdracht bij niemand op het bordje ligt.
Een vereniging richt zich terecht op haar eigen leden. Zonder iemand die de verbinding legt naar de groepen daarbuiten, blijft de ambitie een alinea.
Drie aanknopingspunten die wel werken
Weet eerst wie er nu niet komt. Niet alleen wie lid is, maar welke groepen in de wijk rond de locatie ondervertegenwoordigd zijn. Dat vraagt een korte vergelijking tussen de wijksamenstelling en de ledenbestanden van de verenigingen.
Verlaag daarna de drempel voor die groepen specifiek, niet in algemene zin. "Iedereen is welkom" op een poster verandert niets. Een concreet aanbod op een concreet moment, samen met een organisatie die die groep al kent, zoals een welzijnsorganisatie, een zorgpartij of een school, werkt wel.
Organiseer als derde een vast aanspreekpunt voor dat bredere gebruik. Anders gebeurt het niet, hoe goed de intentie ook is.
En de eigen leden dan
Die blijven het fundament. Dit gaat niet over het verdringen van bestaande leden, maar over het benutten van de uren en ruimte die nu toch al onbenut blijven.
Weet je of je sportpark op dit moment vooral waarde toevoegt voor wie het toch al goed heeft, of ook voor wie het het hardst nodig heeft? Wij van Sportgrond denken graag mee over hoe je dat zichtbaar maakt en vergroot.
Leeg overdag, vol op dinsdagavond: het probleem van piekdruk