Als twee verenigingen op hetzelfde sportpark besluiten te fuseren, is de gemeentelijke reflex vaak afwachten. Het is tenslotte hun besluit, genomen door hun leden, in hun ledenvergadering. Die terughoudendheid is begrijpelijk en meestal ook terecht.
Alleen klopt de aanname eronder niet. Een fusie tussen twee clubs op gemeentegrond kan op een punt niet zonder de gemeente.
Sportverenigingen fuseren: waar het proces werkelijk vastloopt
Twee routes, met een verschil dat er hier toe doet
Wanneer twee of meer verenigingen samengaan, bestaan er twee soorten fusies: de juridische fusie en de bedrijfsfusie, ook wel de praktische fusie genoemd. Bij de juridische fusie, geregeld in boek 2 titel 7 van het Burgerlijk Wetboek, gaan alle rechten, plichten, bezittingen en schulden van rechtswege over op de verkrijgende vereniging. De verdwijnende verenigingen houden op te bestaan (Schenkeveld Advocaten, 2022).
Bij een bedrijfsfusie werkt het anders. Daar gaan de vermogensbestanddelen niet automatisch over; die moeten allemaal afzonderlijk worden overgedragen. Registergoederen zoals club- en kleedgebouwen vragen een notariele akte. En duurovereenkomsten, waaronder huurovereenkomsten, kunnen alleen worden overgedragen met instemming van de wederpartij (Schenkeveld Advocaten, 2022).
Op een sportpark is die wederpartij bijna altijd de gemeente.
Dat is het punt waarop afwachten niet meer werkt. De gemeente is dan geen toeschouwer maar een partij zonder wier medewerking de fusie op het onderdeel accommodatie niet rondkomt. Wie dat pas ontdekt wanneer de notaris de stukken opvraagt, ontdekt het laat.
Wat er tijdens zo'n traject al vastligt
In de fase waarin een fusiecommissie aan het werk is, komt een lange lijst onderwerpen langs: de nieuwe naam en de zetel, de organisatiestructuur, nieuwe statuten en reglementen, de begroting en de contributie, de clubkleuren en het logo, en ook de accommodatie en de lopende contracten met onder meer de gemeente (Schenkeveld Advocaten, 2022).
De accommodatie staat daarmee op de lijst, maar wel als één regel tussen veertien andere, behandeld door een commissie van vrijwilligers die tegelijk over kleuren en contributie moet beslissen. Dat is geen verwijt aan die commissie. Het is een verdeling van aandacht die logisch volgt uit de opdracht die zij heeft gekregen.
De gevolgen daarvan zijn niet abstract. Een huurovereenkomst die op naam van de verdwijnende vereniging staat, dekt na de fusie niets meer. Een opstalrecht dat aan een van beide clubs is verleend, gaat niet vanzelf mee. En de gemeente die dat moet herstellen, doet dat op een moment dat de nieuwe vereniging al draait.
Wie welk deel doet
De sportbond levert de competitieregels, de modelstatuten en de spelregels rond overgang van teams. De notaris maakt de akte en verzorgt de overdracht van registergoederen. Een advocaat of jurist bewaakt of de besluitvorming binnen de statutaire bepalingen blijft, want besluitvorming in strijd met die bepalingen kan gevolgen hebben voor de geldigheid van de besluiten (Schenkeveld Advocaten, 2022). De gemeente is opdrachtgever, grondeigenaar en verhuurder.
Voor die eerste drie rollen bestaat een loket, een tarief en een procedure. Voor de vraag wat er met het sportpark gebeurt terwijl dit loopt, bestaat dat niet.
Wat er in geen enkele opdracht staat
Wij komen op sportparken waar de fusie juridisch is begeleid, bestuurlijk is begeleid en communicatief is begeleid, en waar niemand opdracht had om te kijken wat er met de twee accommodaties moest gebeuren. De vraag komt boven zodra de notaris de huurovereenkomst opvraagt en de gemeente ontdekt dat zij moet instemmen met iets waarover zij nooit is geconsulteerd. Dat is zelden iemands fout. Een fusietraject wordt betaald en aangestuurd door de verenigingen, de accommodatie is eigendom van de gemeente, en er is geen moment in de procedure waarop iemand verplicht is die twee bij elkaar te brengen.
Wij zorgen daarom dat de accommodatievraag naast het fusietraject loopt in plaats van erachteraan: welke gebouwen komen vrij, welke overeenkomsten moeten worden overgedragen en wie moet daarvoor tekenen, en wat betekent een vereniging voor de bezetting van het park. De notariele en juridische afhandeling laten wij aan de specialisten die dat dagelijks doen.
Voor een gemeente is de nuttigste stap daarom niet afwachten en ook niet sturen, maar vroeg laten weten wat er aan haar kant nodig is zodra een fusie in beeld komt. Dat is geen inmenging in een verenigingsbesluit; het is voorkomen dat een besluit strandt op een handtekening die niemand had ingepland. Speelt er een fusie op een van je sportparken? Wij van Sportgrond brengen de accommodatiekant in beeld voordat de fusiecommissie aan haar lijst begint.
Van fusiebesluit naar één vereniging: het praktische vervolgtraject