Op de website van menig sportvereniging staat nog een penningmeester vermeld die er twee jaar geleden mee is gestopt. Niet uit slordigheid, maar omdat er nooit iemand kwam om de pagina aan te passen. De taak is verdeeld over twee anderen die het erbij doen, en zo functioneert het al een tijdje. Dat is meestal geen crisis. Het heeft wel gevolgen die verderop op het sportpark zichtbaar worden, en die daar zelden aan worden toegeschreven.
Een tekort dat zich voordoet als iets anders
Ruim 3.000 sportclubs in Nederland nemen op dit moment geen nieuwe leden aan. Landelijk gaat het om ongeveer een op de tien verenigingen, in stedelijk gebied om ruim twintig procent. De voornaamste oorzaak is ruimtegebrek. Maar in hetzelfde onderzoek staat een tweede oorzaak: ook het ontbreken van voldoende vrijwilligers of bestuursleden draagt bij aan het ontstaan van wachtlijsten (Mulier Instituut in opdracht van NOC*NSF, 2025).
Dat onderscheid is belangrijk, want de twee oorzaken zien er van buitenaf identiek uit. In beide gevallen is er een wachtlijst en meldt de vereniging dat het vol zit. Alleen vraagt de een om een veld en de ander om iets heel anders.
Hoe dat in de praktijk werkt
Een jeugdafdeling groeit niet vanzelf. Er moet iemand zijn die teams indeelt, trainers werft, ouders aanspreekt en wedstrijden regelt. Ontbreekt die persoon, dan kan een vereniging geen extra team aan, ook als er ruimte op het veld is.
Wat er dan gebeurt is begrijpelijk: het bestuur zet de inschrijving dicht. Naar buiten toe klinkt dat als capaciteitsgebrek, en in het gemeentelijke overleg landt het als een vraag om een extra veld. Terwijl er op donderdagmiddag een half veld ongebruikt ligt.
Waarom bestuursvacatures zo hardnekkig zijn
Het probleem is niet betrokkenheid. Vrijwilligers zijn er vaak wel voor een toernooi of een klus: het aandeel dat incidentele taken doet, is de afgelopen jaren stabiel gebleven. Wat daalt zijn juist de structurele rollen. Het aandeel sportvrijwilligers dat trainer of coach was, daalde tussen 2020 en 2022 van 43 naar 36 procent; het aandeel met een bestuursfunctie van 13 naar 11 procent (Mulier Instituut, 2024).
Daar komt bij dat de last is toegenomen. Een landelijke inventarisatie onder ruim duizend verenigingsbestuurders, verspreid over alle twaalf provincies, wees uit dat sterk gestegen kosten en toenemende bureaucratie de grootste knelpunten zijn, en dat gemeenten daarbij weinig ondersteuning bieden (RVVB, 2023).
Wie zich vandaag kandidaat stelt, tekent dus niet voor een vergadering per maand, maar voor vergunningen, subsidieaanvragen, energiecontracten en onderhoudsdiscussies.
Wat er dan wordt aangevraagd
Wij komen op sportparken waar de investeringsvraag bij de gemeente ligt in de vorm van een veld, terwijl het knelpunt in de bestuurskamer zit. Bij navraag blijkt de wachtlijst alleen bij de jongste jeugd te bestaan, in precies de categorie waarvoor de coordinator vorig seizoen is gestopt. Dat is zelden iemands fout. Een vereniging kan bij een gemeente een accommodatievraag indienen en daar bestaat een loket voor; voor "wij krijgen de organisatie niet rond" bestaat dat loket niet, en dus wordt het vertaald in de taal die wel wordt begrepen.
Wij vragen daarom altijd door op wat er precies vastloopt en op welk moment in het jaar. Loopt het op ruimte, dan is een veld een terecht antwoord. Loopt het op organisatiekracht, dan liggen de oplossingen ergens anders: een gedeelde ledenadministratie, een gezamenlijke aanvraag, of een verenigingsmanager voor meerdere clubs op hetzelfde park. Dat kost geen vierkante meter.
Een gemeente die uitsluitend naar velden en bezetting kijkt, ziet dit verschil niet. Het wordt pas zichtbaar zodra iemand de vraag achter de vraag stelt. Twijfel je op je sportpark of de wachtlijst over ruimte of over organisatiekracht gaat? Wij van Sportgrond zoeken dat uit voordat er een investeringsbesluit op tafel ligt.